Kuzulama döneminde kayıpların çoğu ilk haftalarda olur. Ağız sütü, temiz ve kuru bir doğum yeri ve doğru zamanda yapılan aşı, bu kayıpların büyük bölümünü önler.
Ağız sütü her şeyin başı
Kuzu doğduğunda bağışıklığı yoktur; korunmasını annenin ağız sütü sağlar. Kuzu yaklaşık 30 dakika içinde kalkıp emmeli, ilk 6 saat içinde her kilo ağırlığı için en az 50 ml ağız sütü almalıdır. 4 kiloluk bir kuzu için bu, en az 200 ml demektir.
Sulu ağız
Ağız sütünü geç ya da az alan, 12–72 saatlik kuzularda görülür. Ağızdan salya akar, karın şişer, kuzu emmeyi bırakır ve hızla kötüleşir. Ölüm oranı yüksektir; hemen arayın. Korunmanın yolu, her kuzunun doğumdan sonra hızla ağız sütü almasını sağlamaktır.
Kuzu ishali
- İlk günlerde: çoğunlukla bakteriler; kirli ve nemli doğum yerleriyle ilişkilidir.
- 1–3 hafta arası: virüsler ve kriptosporidium.
- Daha büyük kuzularda: koksidiyoz ve mide-bağırsak kurtları.
İshalli kuzuyu ayırın, sıcak ve kuru tutun, emmeye devam etmesini sağlayın. Kuzu halsiz, emmiyor ya da kalkamıyorsa beklemeyin.
Enterotoksemi
Bağırsakta normalde de bulunan bir bakterinin, bol süt emen ya da zengin meraya, tahıla ani geçen kuzularda hızla çoğalıp zehir üretmesiyle olur. En iyi gelişen kuzular risk altındadır. Çoğu zaman kuzu belirti göstermeden ölü bulunur; bazen sinirsel belirtiler, kıvranma ve ishal görülür.
Korunma
- Annelere doğumdan 4–6 hafta önce hatırlatma aşısı: kuzular ağız sütüyle korunur.
- Kuzulara, annenin aşı durumuna göre belirlenen yaşta, araya en az 10 gün koyarak iki doz aşı.
- Yem ve mera değişikliklerini yavaş yavaş yapmak.
Aşı takvimi kullanılan aşıya göre değişir; sürünüz için aşı planını birlikte yapalım.
Sık sorulan sorular
Kuzu ishali neden olur?
Enterotoksemi belirtileri nelerdir?
Kuzuya ne kadar ağız sütü verilmeli?
Bu yazı genel bilgilendirme içindir ve hayvanınızın muayenesinin yerini tutmaz. Teşhis, ilaç ve aşı kararları için veteriner hekime danışın.