İçeriğe geç

Büyükbaş

Buzağı sağlığı

Buzağı kayıplarının büyük bölümü ilk aylarda, çoğunlukla ishal ve zatürre yüzünden olur. Bunların çoğu, doğumdan sonraki ilk saatlerde yapılanlarla önlenebilir. Hasta buzağının muayenesi ve tedavisinin yanında, sürünüze uygun bir korunma planı da hazırlıyoruz.

İlk saatler

  • Ağız sütü (kolostrum): Buzağı ilk 2 saat içinde, büyük ırklarda yaklaşık 4 litre ağız sütü almalıdır. Kendi emmiyorsa biberonla verin. Buzağı doğuştan bağışıklıkla gelmez; korunmasını ağız sütü sağlar.
  • Göbek bakımı: Göbek kordonu hemen iyotlu solüsyona batırılmalı. Bakımsız göbek, iltihap ve eklem enfeksiyonlarının kapısıdır.
  • Temiz ve kuru yer: Buzağı yetişkin hayvanlardan ayrı, cereyansız ama havalanan, altı kuru bir bölmede tutulmalıdır.

Buzağı ishali

İshalin sebebi buzağının yaşıyla ilişkilidir: ilk 3–5 günde çoğunlukla bakteriler, 5–15 gün arasında virüsler, 1–4 hafta arasında ise kriptosporidium adlı tek hücreli bir parazit öne çıkar. İshalde asıl tehlike su ve tuz kaybıdır.

  • Sütü kesmeyin; ağızdan verilen sıvı-tuz karışımını süt öğünlerinin arasında verin.
  • Temiz su her zaman önünde olsun.
  • Buzağı ayağa kalkamıyorsa, emme isteği yoksa, gözleri çökmüşse ya da ağzı soğuksa damardan sıvı gerekir; hemen arayın.

Ayrıntılar için buzağı ishali yazımıza bakın.

Zatürre (pnömoni)

Öksürük, burun akıntısı, hızlı solunum, ateş ve iştahsızlık zatürre belirtisidir. Annenin ağız sütüyle gelen koruma 2–4 aylıkken azalır; kötü havalandırma, nem, kalabalık ve ani hava değişimleri riski artırır. Kapalı ve buğulu ahırlar Erzurum kışında sık görülen bir sebeptir. Erken başlanan tedavi kalıcı akciğer hasarını önler.

Diğer sorunlar

  • Göbek iltihabı ve fıtığı: Göbekte şişlik, akıntı ya da ağrı
  • Eklem iltihabı: Topallık, şiş ve sıcak eklemler (çoğu zaman göbekten başlar)
  • Beyaz kas hastalığı: Selenyum ve E vitamini eksikliğine bağlı kas zayıflığı, kalkamama
  • Gelişme geriliği: Parazit, beslenme ve geçirilmiş hastalıklar yönünden değerlendirme

Sık sorulan sorular

Buzağı ishalinde süt kesilir mi?
Hayır. Süt kesilirse buzağı zayıflar ve iyileşme gecikir. Sütü vermeye devam edin; ağızdan sıvı-tuz karışımını süt öğünlerinden ayrı saatlerde verin.
Buzağıya ne kadar ağız sütü verilmeli?
İlk 2 saat içinde, büyük ırklarda yaklaşık 4 litre. İlk gün içinde toplam miktar, buzağının ağırlığının yaklaşık yüzde 10–12'si kadar olmalıdır.
Buzağı zatürresi bulaşıcı mı?
Zatürreye yol açan mikroplar aynı ahırdaki buzağılar arasında yayılabilir. Hasta buzağıyı ayırmak ve ahırın havalandırmasını düzeltmek önemlidir.

Hayvanınız için hekime danışın

Klinikte ya da çiftliğinizde; büyükbaş ve küçükbaş hayvanlarınız için arayın ya da WhatsApp'tan yazın.