Koç katımı ve üreme yönetimi

Katımdan 6–8 hafta önce: koç muayenesi

Koçun sperm üretimi yaklaşık 2 ay sürer; katımdan hemen önce yaşanan bir ateş ya da topallık, haftalar sonra kısırlık olarak karşınıza çıkar. Bu yüzden koçları katımdan 6–8 hafta önce muayene ediyoruz:

• Testis ve epididimis muayenesi (sertlik, şişlik, büyüklük)
• Tırnak ve bacaklar: topal koç aşım yapamaz
• Diş, göz ve genel kondisyon
• İç ve dış parazit uygulaması

Aşım öncesi besleme (flushing)

Katımdan 2–4 hafta önce koyunlara ek enerji verilmesi, yumurtlamayı ve ikiz oranını artırır. En çok zayıf koyunlarda işe yarar; aşırı yağlı koyunlarda yararı azdır. Koçlara da katımdan yaklaşık bir ay önce ve katım boyunca ek yem verilir.

Katım planı

• Erzurum'da koç katımı genellikle Ekim sonu ile Kasım arasında yapılır; kuzular Mart sonu–Nisan'da, kış en ağır dönemini geride bırakmışken doğar.
• Yetişkin bir koç için yaklaşık 40 koyun hesaplanır; genç (toklu) koçlara daha az koyun verilir.
• Koyunun kızgınlık döngüsü yaklaşık 17 gündür; katımın 35–40 gün sürmesi, her koyuna iki kızgınlık fırsatı verir.
• Koyunda gebelik yaklaşık 147–150 gün sürer.

Koyunlarda katım zamanlamasını koç katımı ne zaman yapılır yazımızda ayrıntılı anlattık.

Gebelik tespiti

Katımdan sonraki 40–70. günlerde ultrason muayenesiyle boş, tek ve ikiz taşıyan koyunları ayırıyoruz. Böylece gebeliğin son 6 haftasında beslemeyi her gruba göre ayarlamak mümkün olur.